Je computer schoonmaken doe je op twee manieren: de buitenkant (beeldscherm, toetsenbord, behuizing) en de binnenkant (software, bestanden, opstarpprogramma’s). Beide zijn belangrijk. Een schone computer werkt sneller, gaat langer mee en geeft minder problemen. Hieronder lees je precies hoe je dat aanpakt.
De buitenkant van je computer schoonmaken
Computers zuigen stof aan. Dat geldt voor laptops, desktops en het toetsenbord. Stof in de ventilatieopeningen zorgt ervoor dat de computer slechter koelt, wat de processor kan beschadigen of de computer trager maakt. Maak de buitenkant daarom elke paar weken schoon.
Voor het beeldscherm gebruik je een droge of licht vochtige microvezeldoek. Gebruik geen keukenpapier of gewone doeken, die kunnen krassen veroorzaken. Nooit schoonmaakmiddelen op alcohol of ammoniak gebruiken op een lcd- of oled-scherm, die tasten de coating aan.
Het toetsenbord is een stofnest. Draai het even ondersteboven en tik er voorzichtig op om kruimels en stof los te maken. Gebruik daarna een spuitbus met perslucht (verkrijgbaar bij de meeste elektrozaken voor rond de 5 tot 10 euro) om tussen de toetsen te blazen. Een wattenstaafje met een druppel isopropylalcohol werkt goed om de toetsen zelf schoon te maken.
Bij een desktopcomputer loont het de moeite om de zijkant van de behuizing eens per jaar te openen en met perslucht de ventilatoren en het moederbord schoon te blazen. Doe dit buiten of boven een handdoek, want er komt veel stof los. Let op: open de computer alleen als je weet wat je doet en zorg dat de stekker eruit zit.
De software van je computer schoonmaken
Een trage computer ligt vaak niet aan stof, maar aan een overvolle harde schijf, onnodige programma’s of te veel opstart-apps. Het schoonmaken van de software is minstens zo belangrijk als de fysieke reiniging.
Begin met het verwijderen van programma’s die je niet meer gebruikt. In Windows doe je dat via Instellingen, dan Apps. Kijk kritisch: installatieprogramma’s, oude spellen, proefversies. Elke gigabyte die je vrijmaakt helpt.
Daarna leeg je de prullenbak en gebruik je de ingebouwde Schijfopruiming van Windows. Die vind je door in de zoekbalk “Schijfopruiming” te typen. Dit verwijdert tijdelijke bestanden, oude Windows-updates en cache. Bij een volle schijf kan dit al snel enkele gigabytes opleveren.
Kijk ook welke programma’s automatisch opstarten als je de computer aanzet. In Windows open je Taakbeheer (Ctrl + Shift + Esc), ga naar het tabblad Opstarten en schakel onnodige programma’s uit. Hoe minder er bij het opstarten wordt geladen, hoe sneller je computer klaar is voor gebruik.
Downloads en bureaublad opruimen
De map Downloads is bij de meeste mensen een vergaarbak van jaren. Installatieprogramma’s, pdf-bestanden, foto’s: het stapelt zich op. Maak deze map regelmatig leeg of gooi alles weg wat je niet herkent. Hetzelfde geldt voor het bureaublad: snelkoppelingen en bestanden op het bureaublad kosten geheugen bij het opstarten.
Overweeg om grote bestanden zoals foto’s en video’s te bewaren op een externe harde schijf of in een clouddienst. Dat houdt je interne schijf licht en de computer snel.
Antivirusscan en updates
Een schone computer heeft ook schone software in de zin van veilig en up-to-date. Zorg dat Windows altijd de laatste updates heeft. Die bevatten niet alleen nieuwe functies, maar ook beveiligingsverbeteringen. In Windows Update (te vinden via Instellingen) zie je of er updates klaarstaan.
Voer daarnaast af en toe een volledige scan uit met je antivirusprogramma. Windows heeft gratis een ingebouwde virusscanner: Windows Defender. Die werkt goed voor de meeste thuisgebruikers en vraagt geen extra installatie.
Hoe vaak moet je je computer schoonmaken?
- Beeldscherm en toetsenbord: elke twee tot vier weken
- Binnenkant van de behuizing (desktop): een keer per jaar, vaker als je huisdieren hebt
- Schijfopruiming en prullenbak: eens per maand
- Opstart-apps controleren: een paar keer per jaar
- Windows-updates: direct installeren zodra ze beschikbaar zijn
Regelmatig schoonmaken is makkelijker dan een computer die al jaren niet is bijgehouden opnieuw op orde brengen. Een halfuur per maand is genoeg om je computer snel, veilig en netjes te houden. Begin klein als je ertegenop ziet: leeg eerst de prullenbak en de downloadmap, en bouw het van daaruit op.
